Let op: op www.chemieisoveral.nl vind je video's, posters, animaties en meer over het thema 'Chemie is overal'.
Chemie kom je overal tegen: in je kleding, in je medicijnen, in je voeding maar ook je auto en je huis. Deze producten zouden niet kunnen bestaan zonder chemie.
Chemie komen we ook tegen in de natuur. Mensen en dieren bestaan voor een groot deel zelf uit chemische processen. Eigenlijk is de chemie overal om ons heen en zelfs in ons lichaam aanwezig.
Chemie is overal! Lees de volgende voorbeelden maar eens:
De spijkerbroek
Iedereen heeft er minimaal één van in de kast hangen: de spijkerbroek. Karakteristiek van de spijkerbroek is de kleur: blauw of beter gezegd: indigo blauw. Indigo is één van de oudste natuurlijke kleurstoffen. Tot 1870 werd indigo gewonnen uit planten. Daarna ontdekte de Duitse chemicus Adolf van Baeyer de synthetische indigo. BASF maakte van de synthetische indigo een commercieel product. In 1983 ontdekten Amerikaanse wetenschappers een manier om indigo via bacteriën te maken. Dit maakte het productieproces nog eenvoudiger.
Verliefdheid
Chemie is overal, ook in de natuur zelf. Chemie is bijvoorbeeld de fotosynthese van de planten die koolstofdioxide (CO2) en water omzetten in suikers met behulp van lichtenergie. Chemie is er ook in ons eigen lichaam, Je lichaam is een oneindige scheidkundige fabriek. Een van de spectaculaire illustraties van de chemie in ons lichaam is verliefdheid. Als je verliefd wordt gebeurt er iets chemisch in je lichaam: neurotransmitters seinen razendsnel over en weer. De kriebels in je buik gaan samen met de aanmaak van diverse chemische stoffen, waaronder bepaalde hormonen.
Insuline
Diabetici, mensen met suikerziekte, hebben een falende alvleesklier. Hierdoor scheiden ze onvoldoende lichaamseigen insuline af. Die insuline speelt een rol in het verteren van suikers die via het voedsel binnenkomen. Om diabetici te helpen werd, tot voor kort, insuline gewonnen uit de pancreas van slachtvee en via insulinespuiten toegediend. Vandaag de dag wordt insuline op biotechnologische weg verkregen. Genetisch gemodificeerde micro-organismen produceren de insuline op industriele schaal, tegen betaalbare prijs.
Aspirine
Het pijnstiller aspirine is een goed voorbeeld van een chemisch product dat is gebaseerd op een natuurproduct en waarvan de werking het 'origineel' overtreft. Van oudsher gebruikte men wilgensap als pijnstillend- en koortswerendmiddel. De werkzame stof in wilgensap is salicylzuur. Het kent echter veel nadelen: afschuwelijke smaak en het tast de slijmvliezen aan. De Duitse chemicus Felix Hoffman probeerde deze neveneffecten te verkleinen. Door het zuur te 'veresteren' tot acetylsalicylzuur slaagde hij daar op 10 oktober 1897 in. Twee jaar later bracht hij het product onder de naam aspirine op de markt. Tot op de dag van vandaag worden nog steeds nieuwe toepassingen gevonden voor deze natuurstof.
Recycling: Nieuw leven voor oud tapijt
In 1999 begon DSM in de Verenigde Staten met de productie van AkulonÒRecap. Dit product is in bijna iedere auto terug te vinden. Bijvoorbeeld onder de motorkap om het geluid van de motor te dempen. AkulonÒRecap is gemaakt van oude Nylon tapijten. Het leuke is dat in die tapijten grondstoffen zitten die ook door DSM worden gemaakt. DSM in dus in feite haar eigen product aan het recyclen. Hierdoor produceert DSM minder afval en alleen al in Amerika wordt een hoeveelheid energie bespaard die gelijk staat aan het verbruik van 100.000 huishoudens. Tegenwoordig wordt Akulon over de hele wereld gemaakt. Een goed voorbeeld van het principe: people, planet, profit.